Bu çalışma, Caferi topluluğunun din algısını, mezhep kimliğini ve Sünnî
mezhebe yönelik tutumlarını psiko-sosyal bir perspektiften incelemeyi
amaçlamaktadır. Araştırmada dinselleşme, mezhepleşme ve ahlakîleşme
süreçlerinin tarihsel, sosyolojik ve psikolojik temelleri ele alınmış;
özellikle Türkiye'de yaşayan Caferilerin dinî kimlik inşa biçimleri, bilinçaltı
aktarımlar ve toplumsal etkileşimler bağlamında analiz edilmiştir.
Kavramsal çerçevede mezhep olgusunun tarihsel gelişimi, Sünnî ve Şiî
geleneklerdeki farklı anlamlandırma biçimleri, Şia'nın ortaya çıkış süreci,
imamet doktrini ve Caferi fıkhının temel özellikleri değerlendirilmiştir.
Çalışma, aynı zamanda mezhepler arası gerilimlerin epistemolojik
ve ontolojik temellerine de dikkat çekerek, bireylerin dinî aidiyet ve
kimlik oluşturma süreçlerinde sosyo-psikolojik etkenlerin belirleyiciliğini
vurgulamaktadır.
Araştırmada nitel yöntem kullanılmış; Caferi bireylerle yapılan yarı yapılandırılmış
görüşmeler yoluyla veri toplanmıştır. Elde edilen bulgular,
Caferilerin din algısının yoğun şekilde imamet doktrini etrafında
şekillendiğini, mezhebi kimliklerinin tarihsel travmalar, kolektif hafıza
ve sembolik değerlerle güçlendiğini göstermektedir. Katılımcılar, Sünnî
mezhebe yönelik değerlendirmelerinde genel olarak saygılı fakat mesafeli
bir tutum sergilemekte; kız alıp verme, sahabe algısı ve ibadet
pratikleri gibi konularda belirgin farklılaşmalar ortaya çıkmaktadır.
Çalışma, mezhebi kimliklerin yalnızca teolojik farklılıklardan ibaret
olmadığını; bireyin psikolojik ihtiyaçları, toplumsal aidiyeti, tarihsel
hafızası ve kültürel konumu tarafından şekillenen çok katmanlı yapılar
olduğunu ortaya koymaktadır. Bu kapsamda araştırma, Türkiye'deki
Caferi topluluğunu hem sosyolojik hem psikolojik boyutlarıyla ele alarak
literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.