Hapishane-i Umumi Kadınlar Koğuşu Osmanlı İmparatorluğu topraklarında bir kadın tarafından yazılmış ilk hapishane tanıklığı olarak nitelendirilebilir. Lozan'da üniversite öğrencisiyken ailesine yazdığı mektuplar gerekçe gösterilerek 1915'te tutuklanan ve ailesiyle birlikte Divan-ı Harp'te yargılanan Vartuhi Kalantar (1895-1978) hakkında tutuklama kararı çıkarılan diğer Ermeni aydınlarla birlikte Hapishane-i Umumi'ye gönderildi. İki buçuk yıllık mahkûmiyetini 1920-1921 yılları arasında Getronagan pandin gineru pajinı [Hapishane-i Umumi Kadınlar Koğuşu] adıyla ilk kez Hay gin dergisinde anlattı. Kalantar'ın anıları Osmanlı'nın ilk modern hapishanesi olan Hapishane-i Umumi'yi bir etnografi gibi inceleyen yazarın keskin gözlem gücüyle harmanlanmış eşsiz bir anlatı olarak karşımıza çıkıyor.