Hoca Ahmed Yesevî ile Orta Asya'da çağlamaya başlayan Türk Tasavvuf Şiiri Yûnus Emre ile Anadolu'da derya olup coşmuş Hacı Bayram Velî Eşrefoğlu Rûmî Muhyidin Üftâde Niyâzî Mısrî ve Hasan Sezâyî Gülşenî gibi güzide şahsiyetlerle ummanlara karışmıştır. Bu ummanlar içerisinde yer alan şahsiyetleden birisi de 16 ve 17. asrın ilim kültür sanat edebiyat ve tasavvuf dünyasına damgasını vurmuş olan Seyyid Azîz Mahmûd Hüdâyî Hazretleridir.

Çalışmada Azîz Mahmûd Hüdâyî'nin hayatı eserleri Tecelliyât adlı eseri ile nutuklarına yapılmış olan şerhler hakkında anahatlarıyla bilgilerin yanında Osmanlı'dan günümüze Hüdâyî'nin ilâhilerine gazellerine ve Tecelliyât'ına yapılmış on bir kadar şerhin metinleri yer almaktadır.