Ziman barhilgirên çandan û eyneyeyên nasnameyan in. Baş e, ku qurmên zimanekê tijî peywendiyên dirêjî dîroka mirovatiyêdibin be? Etimolojiya Azadiyê-4/Hevberiyeke Kurdî-Sumerî û Zimanên Samî, ronahiyê li qurmên zimanê kurdî digire, hevkarîgeriya ziman a bi şaristaniya Sûmer û zimanê Samî re vedikole.

Nûman Amed, bi vê berhema xwe ji aliyekê ve xwendevanan vedixwîne cîhana bi efsûn a etîmolojiyê, ji aliyê din ve di heman demê de derfet dide ku gelek hişê xwe yê dîrokî û daneheva xwe ya çandî ji nû ve kifş bike. Di pirtûkê de nîşaneyên di avaniya bêjeya zimanê Kurdî de li ser têkiliya bi mîtolojiya Sûmer, çanda Babil û zimanê Samî re tên destgirtin û danîna holê.

Hûnê di vê rêwîtiya ji zîgguratên Sûmeran dirêjî zimanên roja me ya îro dibe de kifş bikin ku, ziman ne tenê amûreke danûstandinê ye; di heman demê de di tevahiya dîrokê de şahîdê guhertinên civakî û veguhertinên çandî ye jî. Ji xwedaya Bereketê Înana bigire heta mîrateyên zimanî yên di nivîsên pîroz de, wê ev pirtûk we derxe serpêhatiyek etimolojik û çandî.

Etimolojiya Azadiyê, berhemeke ku girêdana ziman a kûr bi azadiyê ve dide nîşan. Ji bo yên dixwazin bikevin nav qurm û rayên kûr ên Kurdî çavkaniyek serlêdanê, ji bo mereqdarên zanista ziman û dîrokê jî rênîşanderek bêhempa ye.