Bireysel güvenlik ve çalışma yaşamındaki performans açısından en kritik duyusal işlevlerden biri işitmedir. Çalışma ortamında gürültüye ve diğer işitsel risklere maruz kalma ise yalnızca işitme eşiklerinde meydana gelen değişikliklerle sınırlı olmayan, çok daha geniş boyutlu bir sağlık sorunu olarak ortaya çıkabilmektedir. Mesleki gürültü/işitsel risk maruziyeti; gürültüye bağlı işitme kaybının (GBİK) yanı sıra gürültüde konuşmayı anlama güçlüğü, tinnitus (çınlama), vestibüler yakınmalar, işitsel işlemleme ve iletişim sorunları ile psikososyal etkiler gibi farklı sonuçlarla ilişkili olabilmektedir. Ayrıca ölçüm ve çözüm süreçlerinde mühendislik desteğine ihtiyaç duyulması ve konunun hukuki boyutlarının bulunması, mesleki işitme sağlığının bütüncül bir yaklaşımla ele alınmasını zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle iş yerlerinde işitmenin korunması, yalnızca saf ses işitme eşiklerinin izlenmesinden ibaret olmayan, çok boyutlu bir yaklaşım gerektirmektedir.
Endüstriyel Odyoloji ve İşitmenin Korunması kitabı, çalışma ortamlarında işitme sağlığı konusunu geniş bir perspektiften ele almak amacıyla hazırlanmıştır. Kitap, genel olarak 3 ana kısım ve toplam 12 bölümden oluşmaktadır. Birinci kısmı oluşturan ilk 9 bölümde; endüstriyel odyolojinin temel kavramları, ses fiziği, gürültü ölçüm yöntemleri ile gürültünün işitsel, sistemik ve psikososyal etkileri ele alınmaktadır. Ayrıca işitme sağlığı açısından daha az fark edilen riskler; endüstride işitme izlemi, işitme koruma programları ve teknik kontrol yöntemleri detaylandırılmaktadır. Özel görevli köpeklerde işitmeyi ele alan sıradışı bölümün yanı sıra, mesleki odyolojinin geleceğinde yapay zekâ ve dijital teknolojilerin sunduğu olanaklara odaklanan bölüm de okuyucuların istifadesine sunulmuştur. Kitabın bu ilk kısmında; Odyoloji, Klinik Psikoloji, Elektronik ve Otomasyon ile Biyomedikal Mühendisliği alanlarında uzman akademisyen ve araştırmacılar yazılarıyla katkı sağlamıştır.
Kitabın ikinci kısımda, endüstriyel odyolojinin hukuki boyutuna odaklanılmakta; Dünyada ve Türkiye'deki İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) mevzuatı, adli odyoloji ve tazminat hukuku ele alınmaktadır. Hukuk alanından uzmanların kaleme aldığı bu içerik, endüstriyel odyolojinin yasal ve uygulamaya yönelik boyutlarını bütüncül bir çerçevede ortaya koymaktadır. Bu kısımda ayrıca akademik bilgi ile saha deneyiminin buluşturulması amacıyla, farklı meslek alanlarından uzman ve çalışanların görüşlerine ve deneyimlerine yer verilen röportajlar aracılığıyla mesleki işitme sağlığının gerçek çalışma ortamındaki karşılığı ele alınmaktadır. Bu kapsamda röportajlar vasıtasıyla İSG Uzmanı, KBB Uzmanı, Fabrika İşçisi, Mühendis ve Eczacı bakış açıları sunularak, okuyucunun teorik bilgiyi gerçek yaşam deneyimleri ve saha uygulamalarıyla ilişkilendirmesi hedeflenmektedir.
Kitabın üçüncü ve son kısmı ise ses dosyaları, interaktif ekler ve formlar içeren oldukça zengin bir dijital içerikten oluşmaktadır. Endüstriyel Odyoloji ve İşitmenin Korunması ile ilişkili bu materyaller sayesinde okuyucunun yalnızca bilgiye ulaşması değil; edindiği bilgiyi değerlendirmesi, uygulamalarda kullanması ve zenginleştirmesi amaçlanmaktadır.
Bu geniş kapsamıyla kitap; Odyologlar, iş yeri Hekimleri, KBB Uzmanları, İş Güvenliği Uzmanları, Mühendisler, Psikologlar ve Hukukçular başta olmak üzere, çalışma yaşamında işitme sağlığıyla ilgilenen farklı meslek gruplarına yönelik olarak hazırlanmıştır. Bu eserin çok disiplinli boyutta hazırlanmasını mümkün kılan, bilgi ve deneyimle katkıda bulunan tüm bölüm yazarlarına ve kitabın ortaya çıkmasında emeği geçen herkese içtenlikle teşekkür ederim. Çok özel iki teşekkür; kitabın editör yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi. Ecem Kartal Özcan'a ve 10. bölümün yazılmasında önemli destek sunan Sayın Av. Ceyda İyidemirci'ye. Ayrıca kitabın hazırlanması ve yayımlanması sürecindeki iş birliği ve destekleri için Hipokrat Yayınevi'ne teşekkürlerimi sunarım. En büyük teşekkürüm ise, bilimsel çalışmalarımda bana her zaman destek olan, yoğun çalışma dönemlerimde sabır ve anlayış gösteren ailemedir.
Kitabın, farklı disiplinler arasında ortak bir dil oluşturmasına; mesleki gürültünün ve diğer işitsel risklerin daha iyi anlaşılmasına, işitme koruma uygulamalarının geliştirilmesine ve çalışanların işitme sağlığının daha etkin biçimde korunmasına katkı sağlamasını diliyorum.
Editör
Doç. Dr. Şule Çekiç
Eylül, 2026