Cumhuriyet Dönemi'nin önde gelen düşünürlerinden ve yazarlarından Abdülhak Adnan Adıvar (1982-1955), ömrü boyunca iki şeyden ödün vermeye asla yanaşmamıştır: Bunlardan birisi "özgür düşünce", diğeri ise "bilimsel düşünce"dir ve bu ikisinin birbiriyle derinden bağlantılı olduğunu bildiğinden denemelerinde, biri olmadan diğerinin de olamayacağını defaatle vurgulamıştır. Bu nedenle Adıvar, özgür düşünceyi kısıtlayan her türlü siyasî ve dinî gerekçeyi şiddetle eleştirmiş ve bilim tarihimizden getirmiş olduğu çeşitli örneklerle bu yöndeki girişimleri insanlık namına mahkûm etmiştir. Denemeler, Bilim Tarihi ve Felsefesi Seçkisi başlığını taşıyan bu derlemeyi teşkil eden makaleler, onun Bilgi Cumhuriyeti Haberleri (İstanbul 1945), Dur, Düşün (İstanbul 1950) ve Hakikat Peşinde Emeklemeler (İstanbul 1954) adlı yapıtlarından derlenmiş ve gerektiğinde asıllarının kolayca bulunabilmesi ve kullanılabilmesi için hangi eserinden alındığı belirtilmiştir.