Bu kitap, insanın dünyadaki bulunuşunu iki temel kavram etrafında yeniden düşünür: mevcudiyet ve varediş. İnsana verilen şey -beden, zaman, akıl, irade, tabiat ve ilişkileronun seçmediği, hazır bulduğu bir mevcudiyettir; bu mevcudiyetin hangi istikamette işleneceği ise insanın kendi sorumluluğudur. Bu iki kutbu birbirine bağlayan kavram emanettir: insan kendi varlığının ne kaynağı ne de mutlak sahibidir, fakat ondan hesap vermekle yükümlüdür. Kitap bu temel üzerinde, varlık ve taşıyıcılık, zamanın ontolojisi, aklın mertebeleri, hatıra-hayal-gerçek ayrımı, özgürlük ve kader diyalektiği, kendini aldatma ve yüzleşme, ahlâkın ontolojisi, arzu-irade-içgüdü gerilimi, duyguların yapısı, aşk-nefret-korku üçgeni, yeni bir insan tasavvuru, toplum ve medeniyet, nihayet saadet ile hürriyet meselelerini on dört bölüm hâlinde sistematik olarak işler. Eserin merkezî iddiası, varoluşçu fenomenolojinin (Sartre, Heidegger, Kierkegaard) özgürlük anlayışını, klasik erdem ahlâkının (Aristoteles, MacIntyre) karakter kavramını ve İslâm kelâmının yaratılış-özgürlük metafiziğini (Eş'arî, vürûd, âdetullah), mevcudiyet-emanet-yönelim-varediş- şahsiyet zincirinden oluşan tek bir kavram mimarisi içinde birleştirmektir. Kitabın ekler bölümü bu terkibi en az üç noktada teknik, savunulabilir önermelere dönüştürür: ilâhî bilgi ile insan özgürlüğü arasındaki klasik gerilime "açık gelecek" tezi üzerinden bir çözüm önerir; kişisel özdeşliği sabit bir cevhere değil, failin bıraktığı üç ayrı ize dayandırır; ve tasavvufun vahdet-i vücûd geleneğinden bilinçli biçimde ayrışan bir "kurb metafiziği" geliştirir. Eser, insanın tamamlanmamışlığını bir ontolojik kusur değil bir istidat olarak; özgürlüğü ise içeriksiz bir hiçlik değil hakikate yönelmiş bir sorumluluk olarak yeniden kurar.